Combinatiemensen

Multitalenten worden ze genoemd: beroemde en/of geslaagde mensen met meer dan één omschrijving op hun visitekaartje. Een paar keer de krant lezen levert al een aardig rijtje combinatiekunstenaars op: Een filosoof/schrijver/singer-songwriter/beeldend kunstenaar. Een beeldend kunstenaar/sociaal wetenschapper. Schrijvende filosofen, spychologen en spychiaters. Een schilderende acteur. Een schrijver/hovenier.

Over iemand die niet in de krant komt en verschillende beroepen naast elkaar uitoefent kan soms heel wat minder complimenteus worden geoordeeld. Dat is misschien iemand die zijn roeping is misgelopen, een dilettant, hobbyist of amateur, iemand die niet kan kiezen of iemand die niet kan stoppen met zijn bijbaan. En die zijn er natuurlijk ook.

Het is veel makkelijker om uit te leggen wat je doet als je je beperkt tot één beroep. Het liefst een beroep dat in één woord is aan te duiden: tandarts, acteur, actuaris, trapeze-artiest, bakker, account-manager. Dan weet je meteen wat voor vlees je in de kuip hebt. Lijkt het.

Zouden er onverenigbare vaardigheden bestaan? Iets frivools gecombineerd met iets serieus, dat kan toch nooit goed gaan? Nemen mensen je nog wel serieus als je cartoons tekent, maar ook boekhouder bent? Wanneer vinden mensen een combinatie logisch en wanneer niet? Vroeger hoorde ik vaak dat je paardrijden niet kon combineren met ballet. Je kon je onmogelijk tegelijkertijd bekwamen in het een én het ander. Je zou tegengestelde spiergroepen kweken en daarmee per saldo tot stilstand komen.

In de auto onderweg naar huis stopte ik bij het verkeerslicht achter een auto met het opschrift “[naam] Autorijschool en Tekstproducties.” Kijk, dat is nou nog eens een interessante combinatie, dacht ik. En zij zet het gewoon op haar auto! Niet een aparte auto voor ieder beroep. Gewoon gelijkwaardig en broederlijk in één adem genoemd.

Ik ben ook zo’n combinatiemens. Ik maak kunst en meubels en ook (onder andere mijn eigen) websites. Als iemand die mij nog niet kent, vraagt wat voor werk ik doe, laat ik het van de omstandigheden afhangen wat voor antwoord ik geef. Een kort antwoord is makkelijker dan genuanceerd uitleggen hoe m’n werkzame leven in elkaar steekt.

Het heeft voordelen om een gemengde beroepspraktijk te hebben. Veel vaardigheden zijn verrassend veelzijdig. Wat je leert met je ene werk, kun je naadloos toepassen in ander werk. Inzichten laten zich ook goed transplanteren. Zo ben ik regelmatig, tijdens een project, eigenhandig bezig de boel te kruisbestuiven. Ik kan niet met alles tegelijk bezig zijn. Maar ook het loslaten en weer hernemen van een activiteit kan juist goed uitpakken.

Het is fijn om meerdere kanten van jezelf aan te kunnen spreken of uit te spreken. Alles blijft goed in beweging en je groeit gelijkmatig alle kanten op. Niet alsof je alleen maar westenwind tegen je aan hebt waaien.