Kussen

Er ligt een heel oud kussen bij mij op de bank. Waarschijnlijk even oud als ik, of iets jonger. Een leeftijd die voor een mens meevalt, maar voor een kussen niet. Op de voorkant is een patroon van vierkante spiralen geborduurd, in kruissteek, in de kleuren zwart, oranje en grijs. De achterkant is van zwart fluweel.

Het lag vroeger op de bank waar ik als klein meisje op zat. Ik keek er niet naar. Het was er gewoon. Gemaakt door mijn moeder, zoals bijna alle dingen van textiel in ons huis. Toen het kussen uit zicht verdween mistte ik het niet. Er waren andere kussens en andere banken.

Een jaar of wat geleden bood mijn moeder mij het kussen aan. Of ik daar wat in zag. Ik had een feest der herkenning. Ik was er nooit aan gehecht geweest, was het kussen zelfs vergeten, maar nu was het iets dat ik zou kunnen bewaren. Ik heb het meegenomen en op mijn bank gelegd, waar het aan een tweede leven begon.

Inmiddels vertoont het kussen tekens van slijtage. De naad begint te rafelen. Er hangen draden los en ik kan in het kussen kijken. Ik knip de losse draden door voor beter zicht. Er blijkt geschiedenis in het kussen te zitten in de vorm van een tweede kussen. Ik haal het er uit. De ene kant is gemaakt van stevige bruine stof en aan de andere kant een gedrukt patroon van bruine bloemen, vermoedelijk van een voormalig gordijn. De stof is vergaan en er zijn gaten in gesleten.

Ik scheur het bloemenkussen open en kijk nog wat verder terug in de tijd naar een bruin kussen van stevige katoen, in redelijk goede staat. Ik begin ondertussen te geloven dat ik door dit kussen langs de vrouwelijke lijn terug in de tijd kan gaan. Dat ik verder kan gaan met het afpellen van lagen hoezen van dit kussen tot ik terug ga naar de negentiende eeuw en als ik mijn best doe terug naar de hof van Eden en daarna terug naar de oerknal. Dat het begin van alles in dit kussen is te vinden.

Nieuwsgierig knip ik de zijnaad open. Jammer, alleen verpulverde polyethervlokken, alleen twintigste eeuw. Maar dan is het nog geen monument en mag ik er mee doen wat ik wil. Ik renoveer drastisch. Alleen de gevel blijft staan. Ik knip het borduursel een beetje kleiner en zigzag de zijkanten tot ze stevig zijn. Nieuwe zwartfluwelen achterkant, nu met rits. Nieuwe vulling. Zo goed als nieuw weer terug op de bank. Alsof het er altijd gelegen heeft.